روستای بلقان علیا BOLQAN - OLYA
     این روستا در فاصله‌ی 33 کیلومتری جنوب شیروان واقع است و از شمال به روستاهای گرماب و حصار پهلوانلو، از جنوب به روستای امیرانلو و اسفراین، از شرق به روستاهای قوچان و از غرب به بلقان سفلی و استخری (اسطخری) محدود می‌شود و دارای142 خانوار و 733 نفر جمعیت است. مردمش به زبان کردی تکلم می‌کنند و جزء دهستان گلیان است بلغان[1] در فرهنگ نفیسی، کلمهای پارسی، مأخوذ از مغلی، به قسمی از راسوی سیاه معنی شده‌ است که راسوی سیاه حیوانی مفید و در نزد مصریهای قدیم مقدس بوده است[2]». این روستا بسیار سرسبز و پردرخت و دارای مردمی متدین و واقع‌بین می‌باشد. محصولات عمده‌ی آن: گردو، زردآلو، نخود، سیبزمینی و گندم و جو است و صنایع دستی آن قالیبافی و گلیم بافی و دستکش و شال گردن پشمی و کرکی است. دامداری در این روستا به دو طریق انجام می‌گیرد. طریقه‌ی اول طبق معمول داشتن تعدادی گوسفند و احتمالا چند رأس گاو شیرده است که هر روستایی لبنیات مصرفی خود را تأمین می‌کند و مازاد آن را می‌فروشد و طریقه‌ی دوم دامداران عشایری هستند که از اوایل بهار در کوههای اطراف بلقان ییلاق می‌کنندو مراتع نسبتاً خوب کوههای مجاور روستا و شاهجهان را برای تعلیف دام انتخاب می‌کنند و قشلاق را به ترکمن صحرا می‌روند. در اطراف این روستا معادنی مانند گچ و نمک و بعضی از فلزات شناسایی شده که هنوز بازدهی و مقدار آن در حال تحقیق و رسماً اعلام نشده است.

     این روستای سرسبز دارای چشمه سارهای فراوانی است که معروفترین آنها عبارت است از: کانی مرگی، کانی سرچاوی، کانی کاغذی، کانی کوک (کبک) و کانی جعفر شفتی که فردی به اسم جعفر در نزدیکی این چشمه به علت برق‌زدگی سوخته است.

     در کوههای مرتعی بلقان انواع و اقسام گیاهان خودرو و طبی می‌روید که: آنوخ، سیوجه، قسنی، تریاک فاروق، بابونه، گون یکپایه، علف گربه، شویشک و چریش و درمنه‌ی ترکی آن معروف‌تر است. این روستا در حال حاظر دارای امکانات: راه شوسه، دبستان، مسجد، آسیاب، خانه‌ی بهداشت، سرویس ایاب و ذهاب، لوله کشی آب از چشمه مرگی و شورای ده است. روستای بلقان سفلا نیز در فاصله‌ای نزدیک و در غرب این روستا قرار داردکه دارای 52 خانوار و 210 نفر جمعیت است و به زبان کردی تکلم می‌کنند و جزء دهستان گیلان است و از ایل قهرمانلو هستند. کوههای: کوههای: کاریز و نظر و چشمه‌های هروش، سر چاوه و گر در حوزه‌ی این روستا قرار دارد. امکانات آن شامل: مدرسه، حمام، لوله کشی آب، مسجد و شورای ده است. 

مقیمی، محمد اسماعیل، جغرافیایی تاریخی شیروان، ناشر: معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، نوبت اول 1370 .

--------------------------------------------------------------------------------

[1] - بلقان هم با «ق» و هم با «غ» نوشته می‌شود.

[2] - فرهنگ نفیسی، ج1، ص638.

منبع:  http://resaco.ir/bama/1/6/18.htm